Lastik Bakımları;
Lastikler kışın önemli olduÄŸu kadar yazın’da önemli olduÄŸu bilinmelidir.
Yaz aylarının gelmesi ile gerek Ä°ÅŸ Makineleri olsun gerek otomobil kullanıcıları olsun Lastikler hakkında bilinmesi gerek bir takım bilgiler vardır. Lastikler ile ilgili bilinmesi gereken bası önemli hususlar;
Dört Mevsim Lastikleri" Yaz LastiÄŸi Sayılır Mı?
"Kış LastiÄŸi" sembolünü taşımayan M+S "Dört Mevsim Lastikleri" nin kışın iyi bir Kış LastiÄŸi, yazın da iyi bir Yaz LastiÄŸi olamıyacağı mutlaka bilinmelidir.
1-Kış lastiğinin yaz lastiğinden farkı nedir?
Yaz lastiklerinin malzemesi 7 °C 'ın altındaki sıcaklıklarda sertleÅŸtiÄŸi için yola tutunması azalmaktadır.Kış lastiklerinin ise ,özel profillerinin yanısıra, üretildikleri Silica esaslı malzeme daha yumuÅŸaktır ve 7 °C 'ın altındaki soÄŸuk hava ÅŸartlarında kuru asfalt, kar ve buzda tutunmayı artırmaktadır.
2-Lastiklere nitrojen gazı basılması sorun yaratır mı?
Hayır. BilindiÄŸi gibi normal koÅŸullarda lastiklerimize bastığımız hava atmosferdeki gazlardır. Atmosferde de yüzde 78 Azot, yüzde 21 Oksijen ve az miktarda da diÄŸer gazlar bulunmaktadır. Yüzde 2 i oranında bulunan Oksijen gazı, bir müddet sonra lastiÄŸin içinde yoÄŸunlaşır ve bu yoÄŸunlaÅŸma neticesinde lastiÄŸin içinde yorulmalar olmaktadır. Nitrojen gazı (Azot) daha kuru bir gaz olduÄŸu için, bu yorulmalar normal hava kullanılmasına oranla çok daha az olur ve lastiÄŸin kullanım ömrü uzar. Ayrıca Nitrojen gazı daha az genleÅŸtiÄŸi için lastikte basınç deÄŸiÅŸimleri azalmaktadır. Bu sayede lastikler düzgün bir ÅŸekilde de aşınmış olur.
3-Lastik ebadını değiştirirken nelere dikkat etmeliyiz?
Araçların lastik ebatları belirlenirken birçok inceleme yapılmaktadır. Otomobilinizin yere uyguladığı basınç, yerden yüksekliÄŸi gibi birçok faktör göz önüne alınır. Ebat deÄŸiÅŸtirirken sadece araçta daha güzel bir görünüm saÄŸlamak için kendi istediÄŸimiz ölçüleri uygulayamayız. LastiÄŸin toplam çapına en yakın deÄŸerde ebat seçmemiz gerekmektedir. Bunu firmaların belirlediÄŸi tablolara bakarak saÄŸlayabiliriz. En basit ÅŸekliyle kendi belirlediÄŸiırıiz bir ebatta lastik takmamız neticesinde ağırlık merkezinin yerden yüksekliÄŸini deÄŸiÅŸtiririz. Bu da aracın yol tutuÅŸunda ciddi problemler doÄŸurabilir. Böyle bir iÅŸlem yapmak istediÄŸimizde aracımızın kullanım kitapçığındaki ebatları uygulamamız veya bu iÅŸi profesyonelce yapan lastik firmalarında bulunan listelerden faydalanmamız gerekmektedir.
4-Neden patlayan lastiğe fitil atılmamalıdır?
Patlayan lastiÄŸi tamir ettirmek için lastikçiye gittiÄŸimizde, onarım sırasında fitil kullanmak gibi bir yanlış uygulama yapılmaktadır. Halen bu uygulamayı yapan birçok lastikçi olmasına raÄŸmen, günümüzde lastik üreticileri patlayan lastiÄŸi onarmada asla fitili tavsiye etmiyor. Fitil lastikte balansa yol açmakta ve daha da önemlisi saÄŸlıklı bir yama olmadığı için, hem lastiÄŸin içindeki havayı kaçırmakta, hem de seyir halinde bu kaçak sebebiyle lastiÄŸin aniden inmesine yol açabilmekte. Ölümcül kazalara yol açabilme ihtimaline karşı lastik üreticileri mantar yamalan tavsiye ediyor.
5-Lastiklerin ömrü ne kadardır?
Lastik üreticilerinin verdisi rakamlar 40.000 km ile 50.000 km arasındadır fakat lastiÄŸin katettiÄŸi yol haricinde, lastiÄŸin bir de süre olarak ömrü bulunmaktadır. Her lastiÄŸin üzerinde DOT numarası dediÄŸimiz seri numarası ve üretim tarihi bulunmaktadır. Bu numaranın sonunda dört haneli bir rakam yer alır. ÖrneÄŸin DOT numarasının sonunda 2206 rakamları bulunuyorsa, 06 lastiÄŸin 2006 yılında, 22 ise 2006 yılının 22. haftasında üretildiÄŸini belirtmektedir. EÄŸer lastiÄŸinizin yaşı beÅŸ yıldan daha fazlaysa, kullanılamaz demektir çünkü lastik zamanla sertleÅŸmekte ve üzerinde kılcal çatlaklar oluÅŸmaktadır. Lastikler yolda seyir halinde giderken sürtünmeden dolayı bir ısı kazanmakta ve bu ısı neticesinde bir miktar genleÅŸmektedir. YaÅŸlanan lastiÄŸin üzerinde bulunan bu çatlaklar genleÅŸme neticesinde yarılmaya sebebiyet verebilir. Bu nedenle lastikleri 40.000 lan ila 50.000 lan arasında ve dört yıl içinde yenilememiz, güvenlik açısından gerekmektedir.
6-Sabunla lastik parlatılır mı?
Otomobilini seven her kullanıcı aracını yıkadıktan sonra lastiklerinin de simsiyah durmasını, shovvroomdaki gibi parlamasını ister. Bu sebeple ya arapsabunu ya da bulaşık de-tarjam gibi kimyasalları lastiklerin yanaklarına uygularlar ama bu tür maddeler zamanla lastiklerin üzerinde kılcal çatlakların oluÅŸmasına yol açmaktadır. Üreticiler bu tür uygulamalar yerine bilindik markaların, lastikler için üretilmiÅŸ, özel bakım ve parlatıcı köpüklerin kullanımını tavsiye ediyor.
7-Yanaktan patlayan lastiğe yama yapılır mı?
Lastikler taban, yanak ve topuk gibi kısımlardan oluÅŸmaktadır ve aralarında en zayıf bölge yanak kısmıdır. Sertçe girilen çukurlar, kaldırım kenarları lastiÄŸin henüz yol yapmadan yıpranmasına yardımcı olur. Bu tür darbelerde genellikle en çok hasar alan kısım yanaktır (balon yapma, yarılma vs.) Lastik üreticileri yaralanan lastiklerde hiçbir ÅŸartla yanak kısmına bir müdahale yapılmasına izin vermezler ve yanaktan yara alan lastiklerin kullanılmamasını tavsiye ederler.
8-Yeni lastik alınırken stepneden faydalanabilir miyiz?
Birçok kullanıcı otomobilinin lastiklerini yenilerken, daha Önce hiç kullanmadığı ya da çok az kullandığı stepnesinden istifade etmek gibi bir yanlış yapmakta. Stepneyle aynı markada 3 lastik daha alınarak tasarruf yapılmaya çalışılıyor fakat bu iÅŸlem yapılırken, stepnenin bekleyen bir lastik olduÄŸu ve son kullanım tarihinin büyük ihtimalle geçmiÅŸ olduÄŸu unutulmakta. Tek bir lastikten tasarruf yapmaya çalışırken, hayatınızı tehlikeye atmış olursunuz. Stepne, sadece lastiklerden biri patladığında, bizi en yakın lastikçiye götürmek için kullanılmalıdır.
9-Lastik alırken nelere dikkat edilmeli?
Öncelikle doÄŸru ebatta lastik almak çok önemli. Standart aracınızın orijinal ebadına sadık kalarak performans ve konfordan ödün vermemiÅŸ olursunuz. Her lastiÄŸin üzerinde ebat, hız ve yük limitlerini bildiren harf ve sayılar bulunur. ÖrneÄŸin lastiÄŸin yanağında 175 /65 R14 82T yazıyorsa 175 taban geniÅŸliÄŸini, 65 yanak ölçüsünü, R 14 jantınızın 14 inç olduÄŸunu, 82 yük endeksini (82, lastik başına max 475 kg anlamına gelir) ve T narh" ise lastiÄŸin hız limitini göstermektedir (T grubu lastikte hız limiti 190 km/s). LastiÄŸinizi alırken hız ve yük endekslerine dikkat etmeniz önemli. Yük ve hız endeksi büyüdükçe lastiÄŸin maliyeti ve fiyatı da artar. Salt ekonomik olsun düÅŸüncesiyle, aracınız için tavsiye edilen hız ve yük limitlerinin altındaki lastikleri tercih etmeyin. ÖrneÄŸin son yıllarda çok tercih edilen Fiat Doblo, Renault Kan-go gibi hafif ticari araçların lastik ebatları binek otomobillerle aynı fakat yük endeksleri faklıdır. Bu sınıftaki bir aracın lastikleri yenilerken, sadece ucuz oldukları için standart yük limitlerinin altındaki lastikleri tercih ederseniz, hem lastiÄŸin kullanım ömrünü kısaltmış olursunuz, hem de lastiÄŸiniz standart deÄŸerlerde olmadığı için garanti ÅŸartlarına uymamış olursunuz. Hatalı kullanımda lastiÄŸin garantisinin iptal olduÄŸunu hatırlatmak isteriz.
10-Yeni lastikler önemi, yoksa arkaya mı takılmalıdır?
Lastik üreticilerinin son yıllarda yapmış olduÄŸu araÅŸtırmalarda daha az kullanılmış lastiklerin arkaya takılmasının daha doÄŸru olduÄŸu ortaya çıkmaktadır. Direksiyon aksamı ön lastiklere baÄŸlı olduÄŸundan, ön lastiklerden biri patlasa da sürücü araca yön verebilir. Fakat arka lastiklerden birinin patlaması durumunda, usta bir sürücü dahi aracı kontrol etmekte zorlanacaktır. Bu nedenle yeni lastiklerin arkaya takılmasını tavsiye ediliyor.
11-Lastiklere eksik ya da fazla hava basılmasının zararı var mı?
LastiÄŸin içindeki doÄŸru hava basıncı, hem aracın performansına, hem de lastiÄŸin düzenli bir ÅŸekilde aşınmasına katkı saÄŸlar. Araç seyir halindeyken lastiÄŸin tabanının yere tam olarak temas etmesi gerekir. EÄŸer lastik basıncınız fazlaysa, bu orta kısımda düzensiz aşınmaya yol açar, tersi bir durumda yani eksik hava basıncı ise hem yuvarlanma direncini artırır (bu nedenle araç fazla yakıt tüketir) hem de lastiÄŸin yanlardan düzensiz aşınmasına neden olur.
12-Uzun süreli park halinde lastiklere müdahale edilir mi?
1-2 haftayı aÅŸan park etmelerde, aracınız sürekli lastiÄŸinizin aynı noktasına baskıda bulunacağından dolayı, belirli bir süreden sonra taban kırılması dediÄŸimiz olay gerçekleÅŸecektir. Yani lastiÄŸin içindeki teller bir müddet sonra kırılır ve kalıcı bir balans bozukluÄŸu oluÅŸur. Bu nedenle lastik üreticileri böyle durumlarda aracı park etmeden önce basman 7.5 psi kadar arürılmasını tavsiye ederler.
