Yol Silindirleri

Yol Silindirleri

1. Görevleri

Silindirler, temel malzemenin (toprak, stabilize) ve asfalt karışımı (bitümlü) malzemenin sıkıştırılması iÅŸlerini yapan iÅŸ makinesidir. Yol, baraj ve inÅŸaat iÅŸlerinde kullanılmaktadır.

Silindirler 40-250 HP motor gücü ve 1-20 ton arasında ağırlıkta imal edilmektedir.

2. ÇeÅŸitleri

Yol silindirleri iki grupta sınıflandırabilir.

 

Sıkıştırma sistemlerine göre; 

  • Statik sıkıştırma sistemleri, 
     
  • Lastik tekerlekli sıkıştırma sistemleri, 
     
  • Vibrasyonlu sıkıştırma sistemleri, 
     
  • Osilasyonlu sıkıştırma sistemleridir. 
     

YürüyüÅŸ sistemlerine göre

  • Statik Tamburlu yürüyüÅŸ sistemleri;
  • Düz tamburlu, 
  • Keçi ayağı tamburlu. 
  • Lastik tekerlekli yürüyüÅŸ sistemleri 
  • Kombine yürüyüÅŸ sistemleri

2.1. Lastik Tekerlekli Sıkıştırıcılar

Ön ve arka tarafında lastikler olan bu silindirler asfalt sıkıştırma iÅŸlerinde kullanılır.

Lastik tekerlekli sıkıştırıcı

Resim 1: Lastik tekerlekli sıkıştırıcı

2.2. Kombine (Birleşik) Sıkıştırıcılar

Lastik tekerlek ve silindirin beraber kullanıldığı, sıkıştırma işlemi yapan yol silindirleridir.

Kombine sıkıştırıcı

Resim 2: Kombine sıkıştırıcı

Kombine silindirler

Tek bir makinede vibrasyonlu silindir ve lastik tekerlekli silindirin birleşik olmasını,

Lastik tekerleklerin yoÄŸurma etkisi ile iyi boÅŸluk doldurma ile birleÅŸik olarak vibrasyonlu tamburla yüksek sıkıştırma saÄŸlar.

2.3. Vibrasyonlu Sıkıştırıcılar

Vibrasyonlu silindirler, kendi statik (durgun) ağırlığı 10 ton ise vibrasyon (titreşim) yaptırıldığında kendi ağırlığının yaklaşık olarak 2-3 katı dinamik (hareketli) ağırlığa ulaşır. Bu sıkıştırma kuvveti demektir.

Vibrasyonlu sıkıştırma sık tekrarlı kuvvet uygulayarak asfalt karışımının titreÅŸmesini saÄŸlamaya dayanır. Bu dinamik kuvvetler sadece karşılıklı sürtünmeyi azaltarak kendi kendilerini daha yoÄŸun bir konuma getirecek ÅŸekilde taneleri harekete geçirir.

Vibrasyomlu Sıkıştırıcı

Resim 3: Vibrasyonlu sıkıştırıcı

Bir vibrasyonlu silindirin sıkıştırma etkisini belirleyici etkenler şunlardır:

  • Statik çizgisel yük,
  • Vibrasyon genliÄŸi (amplitüdü) ve frekansı,
  • Silindirleme hızı,
  • Vibrasyonlu tamburların adedi.

2.4. Osilasyonlu Sıkıştırıcılar

Günümüzde vibrasyonlu sıkıştırmanın statik sıkıştırmaya nazaran üstünlüklerinden artık ÅŸüphe edilmemektedir. Osilasyonlu sıkıştırma sistemleri de oldukça çok üstün olduklarını kanıtlamıştır. Daha önceden vibrasyonlu, lastik tekerlekli veya statik silindirlerle yapılan iÅŸler artık sadece osilasyon sistemiyle yapılabilmektedir. Bu sistem her tür asfalt tabakasına uygundur. Özellikle sıkıştırılması zor yüzeylerde osilasyon sisteminin diÄŸer sıkıştırma sistemlerine nazaran açık üstünlükleri vardır.

Osilasyonlu tandem silindirlerinin baÅŸlıca özellikleri

  • Farklı asfalt yüzeylerine daha az vererek çalışma,
  • DüÅŸük sıcaklıklarda bile etkin sıkıştırma,
  • OlaÄŸanüstü yüzey kalitesidir.

Silindir dalgaları

Resim 4: Silindir dalgaları

Osilasyonlu Tandem Silindir

Resim 5: Osilasyonlu tandem silindir

Tandem Silindir

Ön ve arkasında çelik bandaj olup genellikle asfalt sıkıştırma iÅŸlerinde kullanılmaktadır.

Tandem Silindir

Resim 6: Tandem silindir

Düz tamburlu (bandajlı) silindir

Ön tarafında çelik bandaj ve vibrasyonlu olan, arka tarafında lastik tekerlek bulunan silindirlerdir. Toprak ve stabilize malzemenin sıkıştırılmasında kullanılır.

Bandajlı Silindir

Resim 7: Bandajlı silindir

Keçi ayağı silindir

Bandaj üzerinde keçi ayağına benzeyen tırnaklar bulunan ve vibrasyonlu olan temel dolgu malzemesinin sıkıştırılmasında kullanılan silindirdir.

Keçi ayağı silindir

Resim 8: Keçi ayağı silindir

3. Makine Fonksiyonları

Sıkıştırma, malzemeyi birleÅŸtirerek hava boÅŸluklarını yok etmek, asfalt karışımı veya toprağın yük taşıma kabiliyetini yükseltmektir.

4. Verimli Kullanma Yöntemleri

  • Çalışmaya baÅŸlamadan önce arazi çukur, delik, çatlak vb. bakımından kontrol edilmelidir.
  • Özellikle vibrasyonlu silindirin etki alanına girebilecek bina, direk, duvar vb. gibi yerlere dikkat edilmelidir.
  • Hiçbir zaman belden kırmalı makinelerde motor çalışırken mafsal arasına girilmemelidir.
  • EÄŸimli arazide yan çalışma yapılmamalı, kayma ve devrilme tehlikesi olduÄŸundan aÅŸağı yukarı çalışma yapılmalıdır. EÄŸimli arazi çalışmalarında düÅŸük hız kullanılmalıdır.
  • TrafiÄŸe açık olan yerlerde trafik kurallarına uyulmalı, hız yapılmamalı, makine boÅŸa alınmamalıdır.
  • Silindiri park ederken trafiÄŸe açık alanlarda ikaz iÅŸaretleri ile çevre uyarılmalı, düz ve boÅŸ bir alan seçilmeli, silindir takozlanarak emniyet tedbirleri uygulanmalıdır.